รายงานการศึกษาและมาตรการป้องกันและแก้ไขผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและความปลอดภัย (Environmental Safety Assessment: ESA) เป็นรายงานประเมินผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมและความปลอดภัยจากการประกอบกิจการโรงงาน ตามประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม พ.ศ. 2552 และ (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2559 ต้องยื่นพร้อมคำขออนุญาตตั้งหรือขยายโรงงาน ยกเว้นกรณีที่มีรายงาน EIA แล้ว

“ฉลากเขียว” คือเครื่องหมายรับรองสิ่งแวดล้อมสำหรับสินค้าและบริการที่ออกแบบ ผลิต และจัดการโดยคำนึงถึงผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมตลอดวงจรชีวิต มีเป้าหมายเพื่อลดมลภาวะ ส่งเสริมการผลิต–บริโภคอย่างยั่งยืน และกระตุ้นให้ผู้ประกอบการใช้เทคโนโลยีสะอาด การขอรับรองเป็นไปโดยสมัครใจ ผ่านการตรวจประเมินตามมาตรฐานสิ่งแวดล้อม

คาร์บอนเครดิต (Carbon Credits) และใบรับรองพลังงานหมุนเวียน (I-RECs) เป็นเครื่องมือสำคัญในการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก แม้ทั้งสองมีเป้าหมายด้านความยั่งยืนเหมือนกัน แต่ต่างกันที่แหล่งกำเนิด หน่วยวัด และวัตถุประสงค์ Carbon Credits เกิดจากโครงการลดหรือกักเก็บก๊าซเรือนกระจก ใช้ชดเชยการปล่อยก๊าซใน Scope 1–3 และวัดเป็นตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า ขณะที่ I-RECs เกิดจากการผลิตไฟฟ้าพลังงานหมุนเวียน ใช้ยืนยันการใช้ไฟฟ้าหรือชดเชยการปล่อยใน Scope 2 และวัดเป็น 1 MWh ต่อ 1 ใบรับรอง การเข้าใจความแตกต่างนี้ช่วยให้องค์กรเลือกใช้เครื่องมือได้อย่างเหมาะสมและมีประสิทธิภาพสอดคล้องกับเป้าหมายด้านสิ่งแวดล้อมและความยั่งยืน

คณะกรรมาธิการยุโรปได้เสนอและปรับปรุงมาตรการ CBAM ในปี 2025 ผ่าน CBAM simplification package เพื่อเตรียมเข้าสู่การบังคับใช้เต็มรูปแบบในมกราคม 2026 โดยมีการกำหนดขั้นตอนการขึ้นทะเบียน CBAM Declarant, เปิดปรึกษาหารือการขยายขอบเขตผลิตภัณฑ์และการป้องกันการหลบเลี่ยง, เสนอแผนรับมือความเสี่ยง Carbon Leakage, และเปิดรับความคิดเห็นสาธารณะเพื่อปรับปรุงวิธีคำนวณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกและราคาของ CBAM Certificate ข้อสำคัญคือการให้สิทธิยกเว้นผู้นำเข้ารายย่อย, ขยายเวลาการรายงาน, เลื่อนการซื้อ CBAM Certificate และอนุญาตให้ใช้ default value เพื่อช่วยลดภาระการปฏิบัติตามมาตรการ

ISCC SAF Credit Transfer System คือกลไกสำคัญในการลด Scope 3 emission ขององค์กร ผ่านการโอนเครดิตความยั่งยืนจากเชื้อเพลิงการบินยั่งยืน (SAF) ที่ตรวจสอบย้อนกลับได้ ช่วยให้องค์กร ผู้ผลิต สายการบิน โลจิสติกส์ และลูกค้าปลายทางสามารถอ้างสิทธิ์การลดคาร์บอนอย่างโปร่งใสและสอดคล้องมาตรฐานสากล เพื่อสนับสนุนเป้าหมาย Net Zero และ ESG อย่างยั่งยืน.

Sustainable Aviation Fuel (SAF) คือเชื้อเพลิงการบินอย่างยั่งยืนที่ผลิตจากวัตถุดิบหมุนเวียน เช่น น้ำมันพืชใช้แล้ว ไขมันสัตว์ และของเสียทางการเกษตร สามารถลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ได้ถึง 60–80% เมื่อเทียบกับเชื้อเพลิงฟอสซิล อีกทั้งยังใช้ได้กับเครื่องบินปัจจุบันโดยไม่ต้องดัดแปลง SAF จึงเป็นทางเลือกสำคัญที่ช่วยลดมลพิษทางอากาศ สนับสนุนเศรษฐกิจหมุนเวียน และเป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนภาคการบินสู่ความยั่งยืน

CORSIA คือโครงการ ICAO ชดเชยและลดคาร์บอนภาคการบินระหว่างประเทศ โดยสายการบินต้องวัด รายงาน และชดเชยคาร์บอน ส่วน TCAR AIR Part-34 ของ CAAT กำหนดมาตรฐานเสียง มลพิษเครื่องยนต์ และ CO2 ของอากาศยาน สนับสนุนความยั่งยืนและการใช้เชื้อเพลิงบินยั่งยืน (SAF)

การจัดการสิ่งปฏิกูลหรือวัสดุที่ไม่ใช้แล้วในโรงงานมีความสำคัญทั้งในด้านสิ่งแวดล้อมและกฎหมาย โรงงานต้องดำเนินการให้ถูกต้องตามขั้นตอน ได้แก่ การเก็บรักษาอย่างเป็นระเบียบ ป้องกันการรั่วไหล และจัดทำแผนผังสถานที่เก็บ รวมถึงการจัดการเอกสารผ่านแบบรายงานสำคัญ 3 แบบ คือ แบบ กอ.1 (คำขออนุญาตนำออกนอกโรงงาน), แบบ กอ.2 (แสดงการจัดการ) และรายงานประจำปี หากละเลยอาจถูกปรับสูงสุดถึง 200,000 บาท

ภายใต้พระราชบัญญัติวัตถุอันตราย พ.ศ. 2535 “วัตถุอันตราย” หมายถึง วัตถุที่อาจก่อให้เกิดอันตรายต่อบุคคล สัตว์ พืช ทรัพย์ หรือสิ่งแวดล้อม เช่น วัตถุไวไฟ วัตถุมีพิษ วัตถุกัดกร่อน และอื่น ๆ โดยแบ่งออกเป็น 4 ชนิดตามระดับการควบคุม ตั้งแต่วัตถุที่เพียงต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ ไปจนถึงวัตถุต้องห้ามโดยเด็ดขาด ทั้งนี้ รายชื่อวัตถุอันตรายจะถูกระบุไว้ใน “บัญชีรายชื่อวัตถุอันตราย” ตามประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม.

พลาสติกเครดิต คือ หน่วยวัดปริมาณพลาสติก 1 ตัน ที่ได้รับการจัดการอย่าง รับผิดชอบและตรวจสอบได้ เช่น การ เก็บรวบรวม จากสิ่งแวดล้อมหรือจากแหล่งชุมชน การ รีไซเคิล เพื่อนำกลับมาใช้ใหม่ การ กำจัดอย่างถูกต้อง โดยไม่ปล่อยสู่ธรรมชาติ แนวทางนี้เกิดขึ้นเพื่อสร้างแรงจูงใจ ให้มีการจัดการขยะอย่างจริงจัง โดยเฉพาะในพื้นที่ที่ระบบจัดการขยะยังไม่ทั่วถึง และช่วยให้องค์กรต่างๆสามารถชดเชยการใช้พลาสติกได้