ทำความเข้าใจ การประเมินวัฏจักรชีวิตผลิตภัณฑ์ (Life Cycle Assessment: LCA)

การประเมินวัฏจักรชีวิตผลิตภัณฑ์ Life Cycle Assessment (LCA) คืออะไร

การประเมินวัฏจักรชีวิตผลิตภัณฑ์ Life Cycle Assessment (LCA) เป็นวิธีการประเมินผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ตั้งแต่การได้มาซึ่งวัตถุดิบหลัก กระบวนการผลิต การประกอบ การขนส่ง การนําไปใช้ ตลอดจนการกำจัด หรือการนํามาใช้ใหม่

กรอบการดำเนินงานของ LCA

1. การกำหนดเป้าหมายและขอบเขตการศึกษา	ระบุเป้าหมายและประโยชน์ในการศึกษาให้ชัดเจน ระบุขอบเขตที่ทำการศึกษา หน่วยหน้าที่ ผลกระทบสิ่งแวดล้อมที่ต้องการ ข้อมูลที่ต้องการ สมมติฐานและข้อจำกัด และเลือกวิธีการประเมินผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม
2. การวิเคราะห์ข้อมูลบัญชีรายการด้านสิ่งแวดล้อม	เก็บรวบรวมและคำนวณหาปริมาณของสารขาเข้าและสารขาออกในกระบวนการต่าง ๆ ของระบบผลิตภัณฑ์ ต้องตรวจสอบและประเมินคุณภาพของข้อมูลให้สอดคล้องกับระบบผลิตภัณฑ์ที่ได้กำหนดไว้
3. การประเมินผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม	วิเคราะห์ถึงปัญหาผลกระทบทางด้านสิ่งแวดล้อมของผลิตภัณฑ์หรือบริการ แปลงข้อมูลการใช้ทรัพยากร วัตถุดิบ พลังงาน มลสาร และของเสียที่เกิดขึ้นให้อยู่ในรูปตัวชี้วัดผลกระทบสิ่งแวดล้อมในเชิงปริมาณตามกลุ่มของผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม
4. การแปลความหมายของผลลัพธ์	วิเคราะห์ผลลัพธ์ สรุปผล อธิบายข้อจำกัด และทำรายงานสรุปการแปลผลให้สมบูรณ์ครบถ้วนสอดคล้องกับเป้าหมายและขอบเขตของการศึกษา

กลุ่มของผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม

1. การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ	9. ความเป็นพิษต่อระบบนิเวศ
2. การทำลายชั้นโอโซน	10. โฟโตเคมิคอลออกซิเดชัน
3. การเกิดฝนกรด	11. การหมดสิ้นของทรัพยากรแร่และโลหะ
4. ผลกระทบจากฝุ่นละอองขนาดเล็ก	12. รังสีไอออไนซ์
5. ความเป็นพิษต่อมนุษย์ (ก่อมะเร็ง)	13. การหมดสิ้นของทรัพยากรที่ใช้แล้วหมดไป
6. ความเป็นพิษต่อมนุษย์ (ไม่ก่อมะเร็ง)	14. การเกิดยูโทรฟิเคชันในแหล่งน้ำจืด
7. การหมดสิ้นของทรัพยากรน้ำ	15. การเกิดยูโทรฟิเคชันในแหล่งน้ำทะเล
8. การใช้ทรัพยากรเชื้อเพลิงฟอสซิล	16. การใช้ประโยชน์ที่ดิน

ขอบเขตของการประเมินวัฏจักรชีวิต

ขอบเขตของการประเมินวัฏจักรชีวิตแบ่งออกเป็น 4 ขอบเขต ดังนี้

Cradle-to-Grave

เป็นการประเมินเต็มรูปแบบ ตั้งแต่การได้มาซึ่งวัตถุดิบ การผลิต การขนส่ง การใช้งาน และการกำจัดซากหลังหมดอายุ

Cradle-to-Gate

ประเมินตั้งแต่ขั้นตอนการได้มาซึ่งวัตถุดิบ การขนส่งวัตถุดิบไปยังโรงงาน จนถึงการผลิต แต่ไม่รวมการใช้งานและการกำจัดซากเมื่อหมดอายุ

Cradle-to-Cradle

เป็นรูปแบบหนึ่งของ Cradle-to-Grave ในกรณีที่ขั้นตอนการกำจัดซากของผลิตภัณฑ์เป็นกระบวนการรีไซเคิล ทำให้ได้สินค้าเดิมออกมา

Gate-to-Gate

ประเมินวัฏจักรชีวิตโดยพิจารณเฉพาะกระบวนการใดกระบวนการหนึ่งจากทั้งห่วงโซ่ การผลิต

ประโยชน์ของ LCA สำหรับธุรกิจ

ระบุจุดที่มีผลกระทบสิ่งแวดล้อมสูง (Environmental Hotspots)

LCA ช่วยให้องค์กรทราบว่ากระบวนการใด วัตถุดิบใด หรือกิจกรรมใดเป็นแหล่งกำเนิดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมที่สำคัญที่สุด ทำให้สามารถกำหนดมาตรการปรับปรุงได้อย่างมีประสิทธิภาพ

สนับสนุนการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก

ผลการศึกษา LCA สามารถนำมาใช้ในการวางแผนลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของผลิตภัณฑ์

สนับสนุนการตัดสินใจเชิงกลยุทธ์

ข้อมูลจาก LCA สามารถใช้เปรียบเทียบทางเลือกต่าง ๆ เช่น วัตถุดิบ เทคโนโลยี กระบวนการผลิต หรือรูปแบบบรรจุภัณฑ์ เพื่อสนับสนุนการตัดสินใจบนพื้นฐานของข้อมูลเชิงวิทยาศาสตร์

ตอบสนองความต้องการของตลาดและข้อกำหนดด้านความยั่งยืน

ปัจจุบันลูกค้าและตลาดต่างประเทศมีความต้องการข้อมูลด้านสิ่งแวดล้อมมากขึ้น เช่น Product Carbon Footprint (PCF), Environmental Product Declaration (EPD), Sustainable Procurement และข้อกำหนดด้านความยั่งยืนอื่น ๆ ซึ่ง LCA เป็นพื้นฐานสำคัญของการประเมินเหล่านี้