Update! เอกสารคู่มือสำหรับมาตรการ EU CBAM ในเดือนสิงหาคม 2569

มาตรการปรับราคาคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดน (CBAM) ได้เข้าสู่ช่วงการบังคับใช้ (Definitive Period) อย่างเป็นทางการตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม พ.ศ.2569 โดยหลังจากมาตรการ CBAM ได้ดำเนินการในช่วงเปลี่ยนผ่านมาถึง 3 ปี (Transitional period) ข้อกำหนดและระเบียบของมาตรการ CBAM นั้นยังคงมีการเพิ่มข้อเสนอใหม่และปรับปรุงมาโดยตลอดจนถึงปัจจุบัน

ในเดือนสิงหาคม 2569 คณะกรรมาธิการยุโรปได้ประกาศการปรับปรุงระเบียบและเอกสารคู่มือฉบับใหม่อีกหลายฉบับ เพื่อสนับสนุนผู้ประกอบการนอกสหภาพยุโรป รวมถึงผู้ทวนสอบและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องให้สามารถดำเนินการตามข้อกำหนดของ CBAM ได้อย่างถูกต้อง

📆 10 สิงหาคม 2569

🔍 ค่า Default Values ฉบับแก้ไข [Excel]

สำหรับผู้ประกอบการนอกสหภาพยุโรป

คณะกรรมาธิการยุโรปได้เผยแพร่ ค่า Default Values ที่แก้ไขแล้วในรูปแบบไฟล์ Excel ภายหลังจากมีการปรับแก้ตาม Commission Implementing Regulation (EU) 2026/1740 ซึ่งเผยแพร่เมื่อวันที่ 31 กรกฎาคม 2569

📆 14 สิงหาคม 2569

🔍 เอกสาร CBAM Guidance for non-EU Installation Operators

สำหรับผู้ประกอบการนอกสหภาพยุโรป

คณะกรรมาธิการยุโรปได้เผยแพร่ เอกสารคู่มือจำนวน 10 ฉบับ ซึ่งประกอบด้วยคู่มือแนวทางทั่วไป 4 ฉบับและคู่มือเฉพาะกลุ่มอุตสาหกรรมอีก 6 ฉบับ เพื่อสนับสนุนผู้ประกอบการและโรงงานผู้ผลิตนอกสหภาพยุโรปให้เข้าใจและสามารถดำเนินการตามข้อกำหนดของ CBAM ในช่วงการบังคับใช้เต็มรูปแบบ

สามารถอ่านเพิ่มเติมได้ที่ 🔗Guidance documents on CBAM implementation for installation operators outside the EU

📆 24 สิงหาคม 2569

🔍 แนวทางการทวนสอบและการรับรองระบบงานภายใต้ CBAM

สำหรับหน่วยงานทวนสอบ

คณะกรรมาธิการยุโรปได้เผยแพร่ แนวทางใหม่เกี่ยวกับการทวนสอบและการรับรองระบบงานภายใต้ CBAM สำหรับผู้ทวนสอบและหน่วยรับรองระบบงานแห่งชาติ (National Accreditation Bodies)

📆 28 สิงหาคม 2569

🔍 ขั้นตอนใหม่สำหรับผู้ทวนสอบ CBAM ในการเข้าถึงระบบ CBAM Registry

สำหรับหน่วยงานทวนสอบ

คณะกรรมาธิการยุโรปได้เผยแพร่ขั้นตอนสำหรับการเข้าถึงระบบ CBAM Registry ของผู้ทวนสอบ CBAM ซึ่งจะเริ่มใช้ตั้งแต่วันที่ 1 กันยายน 2569 เป็นต้นไป

ประเด็นสำคัญที่ผู้ประกอบการไทยควรรู้เกี่ยวกับ CBAM

1. ในปี 2026 การเข้าสู่ Definitive Period คือจุดเปลี่ยนสำคัญของการบริหารจัดการคาร์บอนภาคอุตสาหกรรม

การเข้าสู่ช่วง Definitive Period ของมาตรการ CBAM ถือเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญที่ทำให้การบริหารจัดการข้อมูลคาร์บอนของภาคอุตสาหกรรมไทยเชื่อมโยงโดยตรงกับกลไกการปรับราคาคาร์บอนภาคบังคับของสหภาพยุโรป

ข้อกำหนดด้านการคำนวณ การติดตามข้อมูล การทวนสอบ และหลักฐานประกอบภายใต้มาตรการ CBAM มีความเข้มงวดและมีผลทางการค้ามากกว่าการจัดทำคาร์บอนฟุตพริ้นท์ภายใต้ระบบสมัครใจ ผู้ประกอบการจึงไม่ควรมอง CBAM ว่าเป็นเพียงเรื่องของการรายงานข้อมูลเท่านั้น แต่เป็นส่วนหนึ่งของระบบบริหารจัดการคาร์บอนขององค์กรและห่วงโซ่อุปทาน

2. การใช้ Actual Value หรือ Default Value ไม่ใช่เพียงทางเลือกในการปฏิบัติตามกฎ แต่เป็นการตัดสินใจทางธุรกิจ

การเลือกใช้ ค่าการปล่อยจริง (Actual Value) หรือ ค่าเริ่มต้นที่กำหนดโดยสหภาพยุโรป (Default Value) จะกลายเป็นการตัดสินใจเชิงธุรกิจที่ต้องพิจารณาหลายปัจจัยร่วมกัน ไม่ว่าจะเป็น

    • ความคาดหวังและข้อกำหนดจากคู่ค้าในสหภาพยุโรป
    • ความพร้อมในการบริหารจัดการและจัดเก็บข้อมูลคาร์บอนของผู้ผลิต
    • ความสามารถในการเข้าถึงข้อมูลจาก Supplier หรือผู้ผลิตวัตถุดิบต้นน้ำ
    • ผลกระทบด้านต้นทุนและภาระในการทวนสอบข้อมูล
    • ผลกระทบของต้นทุน CBAM ต่อราคาสินค้าและความสามารถในการแข่งขัน

ดังนั้น การเลือกใช้ Actual Value หรือ Default Value จึงไม่ควรพิจารณาเพียงว่า “วิธีใดสามารถปฏิบัติตามข้อกำหนดได้” แต่ควรประเมินว่า ทางเลือกใดเหมาะสมกับต้นทุน ความสัมพันธ์กับลูกค้า และความสามารถในการแข่งขันในตลาดยุโรปมากที่สุด

3. ขอบเขตสินค้าของ CBAM ยังมีแนวโน้มขยายตัว ผู้ประกอบการที่ยังไม่อยู่ในขอบเขตควรมีการเตรียมพร้อม

มาตรการ CBAM ยังคงมีการเพิ่มเติม ปรับปรุง และพัฒนาอย่างต่อเนื่อง  อย่างแนวทางการขยายขอบเขตไปยังสินค้าปลายน้ำ (Downstream Products) ในกลุ่มเหล็กและเหล็กกล้า เช่นเครื่องจักรและอุปกรณ์ ชิ้นส่วนรถยนต์ เครื่องซักผ้า เฟอร์นิเจอร์ที่มีส่วนประกอบของเหล็ก เป็นต้น รวมถึงการพิจารณาครอบคลุมอุตสาหกรรมหรือสินค้ากลุ่มอื่นที่เกี่ยวข้องกับระบบ EU ETS เช่น อุตสาหกรรมแก้ว พลาสติก เคมี  เพิ่มเติมในอนาคต

การขยายขอบเขตดังกล่าวอาจทำให้ผลกระทบของ CBAM ต่อผู้ผลิต ผู้ส่งออก และ Supplier ในประเทศไทยเพิ่มขึ้นเป็นวงกว้าง แม้สินค้าของบางบริษัทจะยังไม่อยู่ภายใต้ CBAM ในปัจจุบันก็ตาม

ผู้ประกอบการจึงควรเริ่ม ประเมินความเสี่ยงของผลิตภัณฑ์ ศึกษาโครงสร้างการปล่อยก๊าซเรือนกระจก เตรียมระบบข้อมูล และติดตามการเปลี่ยนแปลงของกฎระเบียบอย่างใกล้ชิด เพื่อให้สามารถปรับตัวได้ทันเมื่อมีการเพิ่มขอบเขตสินค้าของ CBAM ในอนาคต

อ้างอิง